Sosyal Medya Ajans Sözleşmesinde 10 Kritik Madde

Birçok marka için ajansla yapılan ilk toplantı harika geçer. Kahveler içilir, kreatif sunumlar izlenir ve büyük büyüme hedefleri konuşulur. Ancak anlaşma aşamasına gelindiğinde masaya konulan standart matbu sözleşmeler, neredeyse tamamen ajansı koruyacak şekilde hazırlanmış hukuki metinlerdir.

Sözleşmeyi dikkatle okumadan imzalayan işletmelerin birkaç ay sonra karşılaştığı senaryo genellikle aynıdır:

• Ayrılmak istediklerinde reklam hesabını ve geçmiş verileri geri alamazlar.
• Çekilen videoların ham dosyaları için fahiş ek ücretler talep edilir.
• Üç aylık işi beğenmeseler dahi bir yıllık sözleşme bedelini tazminat olarak ödemekle tehdit edilirler.
• Markanın doğrudan rakibine aynı ekiple içerik üretildiğini öğrenirler.

Bir sosyal medya ajansıyla masaya oturduğunuzda, haklarınızı korumak ve olası bir krizde markanızı güvenceye almak için sözleşmeye mutlaka ekletmeniz gereken 10 kritik maddeyi ve kaçınmanız gereken tuzakları derledik.

1. Hesap Mülkiyeti ve Reklam Panellerinin Aidiyeti

Bir ajansla çalışırken başınıza gelebilecek en ağır zarar, yıllar içinde para harcayarak eğittiğiniz reklam algoritmasının ve müşteri kitlesi verilerinin ajansın üzerinde kalmasıdır.

Sözleşmede bu konunun hiçbir yoruma yer bırakmayacak biçimde tanımlanması şarttır:

• Business Manager ve Reklam Hesabı: Meta Business Manager, TikTok Business Center ve Google Ads hesapları şirketinizin kurumsal e-posta adresiyle açılmalı ve birincil yönetici şirketiniz olmalıdır.
• Piksel ve Dönüşüm API Kodları: Sitenizden alışveriş yapan veya form dolduran kullanıcıların verisini toplayan piksel kodları işletmenizin mülkiyetinde kalmalıdır.
• Ajansın Yetki Derecesi: Ajans hesaplara “Ortak” (Partner) veya görevli yönetici olarak davet edilmelidir.

Örnek Sözleşme Cümlesi:

“Hizmet kapsamında kullanılan ve oluşturulan tüm sosyal medya hesapları, reklam panelleri, piksel kodları ve kitle verileri Müşteri’nin mülkiyetindedir. Ajans, bu hesaplara yalnızca hizmetin ifası amacıyla yetkilendirilir ve sözleşmenin sona ermesi halinde 48 saat içinde tüm yetkilerini devreder.”

2. Fesih Şartları ve Cayma Hakkı (Tazminat Kapanı)

Piyasadaki sözleşmelerin büyük kısmında ajanslar kendilerini 12 aylık taahhüt altına aldırır. İşler kötü gittiğinde veya ajans taahhüt ettiği içerikleri üretmediğinde ayrılmak isterseniz karşınıza “Kalan ayların toplam bedeli cezai şart olarak peşin tahsil edilir” maddesi çıkar.

Sözleşmenizde gerçekçi ve dengeli bir çıkış kapısı bulunmalıdır:

• Deneme Süresi: İlk 3 ay deneme süresi olarak belirlenmeli, bu süre içinde tarafların 15 gün önceden bildirimle sözleşmeyi tazminatsız feshedebileceği hüküm altına alınmalıdır.
• Haklı Fesih Nedenleri: İçeriklerin üst üste 2 hafta gecikmesi, onay alınmadan paylaşım yapılması veya reklam bütçesinin izinsiz harcanması gibi durumlar haklı fesih sayılmalıdır.
• Olağan Fesih: Deneme süresi sonrasında da 30 gün önceden yazılı bildirimle (iadeli taahhütlü posta veya KEP) tazminatsız fesih hakkı tanınmalıdır.

3. Üretilen İçeriklerin ve Ham Çekim Dosyalarının Telif Hakkı

Sosyal medya için işletmenize gelip yapılan video ve fotoğraf çekimlerinin telif hakları sözleşmede netleştirilmezse, ayrılık sonrasında telif ihtarlarıyla uğraşabilirsiniz.

Dikkat edilmesi gereken unsurlar:

1. FSEK Kapsamında Devir: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu gereğince, üretilen tasarımlar, videolar ve ses kurguları üzerindeki işleme, çoğaltma, yayma ve temsil haklarının süre ve coğrafi sınır olmaksızın şirketinize devredildiği açıkça belirtilmelidir.
2. Ham Dosya (RAW) Teslimi: Ajanslar genellikle montajlanmış nihai videoyu teslim eder. Ancak ayrıldığınızda o videoların ham çekimlerine, proje dosyalarına ve kurgu şablonlarına ihtiyacınız olur. Sözleşmede ham çekimlerin aylık bulut arşivi üzerinden paylaşılacağı yer almalıdır.

Örnek Sözleşme Cümlesi:

“Ajans tarafından hizmet kapsamında hazırlanan veya çektirilen tüm görsel, video, ses, metin ve grafik tasarımların mali hakları Müşteri’ye aittir. Ajans, çekilen ham fotoğraf ve video kayıtlarını her ay düzenli olarak dijital ortamda Müşteri’ye teslim etmekle yükümlüdür.”

4. Hizmet Kapsamı ve Net Teslim Adetleri (Scope Creep Koruması)

Sözleşmelerde sıkça görülen “Ayda yeterli sayıda içerik üretilir” veya “Hesabın ihtiyacına göre paylaşım yapılır” ifadeleri tamamen ajansın inisiyatifine bırakılmış tuzaklardır.

Sözleşmenin ekinde teslim edilecek işler sayısal ve biçimsel olarak listelenmelidir:

5. Revize Hakları ve Onay Mekanizması

Sosyal medyada yapılan bir paylaşım markanızın itibarını doğrudan etkiler. Bu nedenle onayınız olmadan hiçbir paylaşımın yayına alınamayacağı sözleşmeye yazılmalıdır:

• Haftalık / Aylık Takvim Onayı: Ajans, paylaşımları en az 5 iş günü öncesinden onayınıza sunmalıdır.
• Revize Hakkı Sınırı: Birçok ajans sözleşmeye “Müşterinin 2 revize hakkı vardır, sonrakiler ücrete tabidir” maddesi koyar. Buradaki tehlike, ajansın ilk sunduğu işin temel brief’e tamamen aykırı olması durumudur. Şart şöyle düzeltilmelidir: “Brief’e uygun olmayan veya bariz teknik hata içeren işlerde revize sayısı sınırsızdır.”

6. Reklam Harcaması ile Ajans Hizmet Bedelinin Ayrılması

Ajans faturalandırmasında en çok suistimal edilen alan reklam harcamalarıdır. Bazı ajanslar tek bir fatura keserek örneğin “100.000 TL + KDV Dijital Pazarlama Paketi” adı altında hizmet satar. Bu faturanın ne kadarının Meta/Google’a ödendiği, ne kadarının ajans komisyonu olduğu gizlenir.

Sözleşmede şu prensip kesinleştirilmelidir:

• Platformlara ödenen medya bütçesi doğrudan ilgili platformdan şirketinize fatura edilmelidir.
• Ajans, yalnızca sunduğu yönetim, strateji ve içerik üretimi için ayrı bir hizmet faturası kesmelidir.
• Eğer reklam bütçesi üzerinden yüzde komisyon modeli (%10-%15) çalışılıyorsa, bu oranın net hesaplama yöntemi sözleşmede belirtilmelidir.

7. Rakip Engeli (Rekabet Yasağı) ve Gizlilik

Sizinle aynı sektörde faaliyet gösteren doğrudan rakibinize aynı ajans ekibinin hizmet vermesi, pazarlama stratejilerinizin, indirim planlarınızın ve reklam hedeflemelerinizin sızmasına yol açabilir.

• Aynı Sektör Sınırlaması: Sözleşme süresince ve sözleşmenin bitiminden itibaren 6 ay boyunca ajansın doğrudan rakip markalarla çalışamayacağı taahhüt edilmelidir.
• Ticari Sırların Korunması: Müşteri veritabanları, ciro bilgileri, sepet ortalamaları ve kâr marjları ticari sır kapsamında tutulmalı; ajans çalışanlarının bu bilgileri üçüncü şahıslarla paylaşamayacağı ağır cezai şartla bağlanmalıdır.

8. Lisanslı Materyaller ve Hukuki Sorumluluk

Instagram veya TikTok’ta kullanılan bir müzik, stok fotoğraf veya yazı tipi (font) yüzünden markanıza on binlerce liralık telif cezası gelebilir.

Ajansın kullandığı tüm materyallerin lisans sorumluluğunu üstlenmesi gerekir:

• Sözleşmede ajansın; üçüncü şahısların telif, marka veya patent haklarını ihlal etmeyeceğini garanti ettiği belirtilmelidir.
• Ajansın izinsiz kullandığı bir müzik veya görsel nedeniyle markanıza açılabilecek dava, ceza ve avukatlık masraflarının tamamının ajans tarafından karşılanacağı hükme bağlanmalıdır.

9. Hizmet Seviyesi (SLA) ve Kriz Anında Yanıt Süreleri

Sosyal medyada krizler mesai saatlerini beklemez. Pazar akşamı paylaşılan bir videonun altına linç kampanyası başladığında veya sahte bir hesap markanız adına dolandırıcılık yaptığında ajansa ulaşabilmelisiniz.

Sözleşmeye iletişim ve müdahale süreleri eklenmelidir:

• Rutin İletişim: Hafta içi çalışma saatlerinde e-posta ve mesajlara en geç 2 saat içinde dönüş yapılması.
• Acil Kriz Müdahalesi: İtibar zedeleyici kriz durumlarında veya siber güvenlik şüphelerinde en geç 30 dakika içinde aksiyon alınması ve ilgili içeriğin durdurulması.

10. Sözleşme Sonu Devir Protokolü (Geçiş Süreci)

Sözleşme bittiğinde ajansın kapıyı vurup çıkması hesabınızı günlerce sahipsiz bırakabilir. Bu nedenle sözleşmenin son maddesi mutlaka bir “Devir Protokolü” olmalıdır:

• Sözleşmenin feshi veya süresinin dolması halinde ajans; en geç 3 iş günü içinde tüm hesap erişim şifrelerini, arşivlenmiş tasarım şablonlarını, devam eden reklamların performans notlarını ve müşteri iletişim loglarını yazılı bir tutanakla teslim etmelidir.
• Ajans bu geçiş sürecinde yeni ajansa veya şirket içi ekibe 15 günlük bilgi aktarım desteği sağlamayı kabul etmelidir.

Özet Kontrol Listesi: İmzalamadan Önce Son 60 Saniye

Eğer ajans bu maddeleri sözleşmeye eklemekten kaçınıyorsa, sunduğu kreatif çözümler ne kadar göz alıcı olursa olsun o ajansla masaya oturmamanız menfaatinizedir. Şeffaf ve profesyonel bir ajans, hesap mülkiyetini ve adil fesih şartlarını hiçbir çekince olmadan kabul eder.